Patron

patronWładysław Tatarkiewicz
(1886-1980)

16.09.2006r. Zespół Szkół w Radoryżu Smolanym przyjął imię Władysława Tatarkiewicza oraz otrzymał nowy sztandar.
Mieliśmy również przyjemność gościć na tej uroczystości syna sławnego filozofa, profesora Krzysztofa Tatarkiewicza.

Władysław Tatarkiewicz urodził się 3 kwietnia 1886 r. w Warszawie. Kształcił się na tajnych kompletach Uniwersytetu Latającego w Warszawie, a także w Zurychu, Berlinie, Marburgu, Paryżu i Lwowie. Studiował prawo, psychologię, filozofię, antropologię, zoologię oraz historię sztuki. Karierę naukową rozpoczynał w 1915 r. jako wykładowca filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1919 – 1921 pracował na uniwersytecie w Wilnie, natomiast  w latach 1921 – 1923 w Poznaniu, gdzie wykładał filozofię, estetykę oraz historię sztuki współczesnej. W 1931 r. we Lwowie opublikował pierwsze dwa tomy monumentalnej Historii filozofii. Rękopis trzeciego tomu spłonął podczas Powstania Warszawskiego. Ostatecznie tom trzeci został przez autora odtworzony po wojnie i wydany w 1950 r.  Zaraz po ukazaniu się książki komuniści wprowadzili zakaz jej sprzedaży, który obowiązywał do 1957 r

W latach 50 – tych, po odebraniu profesorowi wykładów ze studentami, powstało kolejne wielkie dzieło, uważane za ukoronowanie dorobku naukowego. Mowa tu o trzytomowej Historii estetyki, po raz pierwszy wydanej w latach 1960 – 1967. Wśród innych prac profesora szczególne miejsce zajmują napisana podczas okupacji Rozprawa o szczęściu oraz Dzieje sześciu pojęć. Władysław Tatarkiewicz w latach 1930-1951 był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności oraz Polskiej Akademii Nauk od 1956r. Za wybitne osiągnięcia w badaniach nad dziejami filozofii oraz estetyką w 1966 r. otrzymał nagrodę państwową. stopnia, a w 1979 r. specjalną nagrodę państwową.
Zmarł 4 kwietnia 1980 r. w Warszawie.

Profesora Tatarkiewicza znamy jako wybitnego filozofa, estetyka, laureata wielu prestiżowych nagród. Nie wszyscy jednak wiedzą, że od 1919r. związany był on z Radoryżem przez małżeństwo z tutejszą dziedziczką – Teresą Potworowską. Tu spędzał wakacje, mieszkał   w zachowanym po dzień dzisiejszy dworku, w cieniu drzew pisał najwybitniejsze dzieła.

Od owego roku 1919 zmieniło się także moje miejsce na ziemi. Żona moja była z Podlasia, nowe miejsce nazywało się Radoryż, tam normalnie było nasze lato, podczas gdy zima – w Wilnie, Poznaniu, Warszawie. Jak w dzieciństwie między Warszawą a Lubelskiem, tak teraz przez ćwierć wieku życie było napięte między miastem a Podlasiem.

Prof. Tatarkiewicz jest autorem monumentalnych dzieł z zakresu filozofii, estetyki; właśnie w Radoryżu powstała duża ich część:

Drugim przestworzem wolnego czasu były wakacje (…) znaczną część spędzaliśmy na wsi, w owym Radoryżu pod Łukowem. Tam przed południem zwykłem był pracować w ogrodzie, w półcieniu wielkiego starego ciernia (zasadzonego jeszcze przez babkę mojej żony), gdzie stał stolik i ławka; tam powstała duża część tego, co napisałem. Po południu siadałem na konia i wtedy w samotnej jeździe zbierał się w głowie ten materiał, który następnego przedpołudnia dostawał się pod pióro. Na równinie mazowieckiej te jazdy były mniej pociągające, ale Podlasie jest skromnym, ale pięknym krajem lasów, stawów, niskich wzgórz …

Tatarkiewicz żył ponad 90 lat, na czas jego życia przypadało wiele przełomowych wydarzeń: rewolucja, trzy wojny. Tak się układało, że przełomowe momenty widział tylko z daleka, wybuch wojny w 39r. zastał go w Radoryżu. Wspomina:

Rodzina była rozsypana: matka moja została w Warszawie, mój brat, oficer rezerwy w drodze do Rumunii (…) Radoryż leżał na szlaku drogi na wschód, którą codziennie przechodziły i przejeżdżały setki i tysiące ludzi; wielu można było przenocować, z jeszcze liczniejszych przynajmniej odkarmić…

Podsumowując swoje życie profesor zapisał we Wspomnieniach:

Co do mnie- to zawsze byłem do życia przywiązany, nawet wtedy, gdy przynosiło przykrości, gdy nie byłem zadowolony z siebie, z innych ludzi, z układu wypadków. Byłbym gotów żyć znacznie dłużej, niż to jest dane człowiekowi (…) chyba dlatego, że radością nie jest sam proces życia, lecz przeżywanie nowych rzeczy…

Patronat honorowy

logo aszwcsil logologo 4skrzydlogo KPP Lukowlogo strazumcs logo

Linki

logo menlogo ckelogo oke krakow  Kuratorium Oświaty w Lublinielogo starostwo Lukow logo2 polska w liczbach Logo WFOSiGW Lublin